Responsive image
"Alles draait om de hormonen"

Het lichaam is een verzameling van miljarden cellen die allemaal met elkaar samenwerken. De broodnodige communicatie tussen al deze cellen wordt ondermeer door hormonen verzorgd. Vanuit de klieren en hormoonproducerende weefsels worden ze door het bloed naar alle cellen tot in de verste uithoeken van het lichaam vervoerd. Voorbeelden van klieren zijn de schildklier, de hypofyse, de eierstokken (bij vrouwen), de testes (bij mannen) en de bijnieren. Schildklierhormoon, adrenaline en de geslachtshormonen oestrogeen en testosteron zijn enkele bekende voorbeelden van hormonen, maar er zijn er veel meer. Zo circuleren er honderden hormonen in het bloed.

Hormonen sturen onder meer de groei, de stofwisseling en het immuunsysteem en zij zorgen voor een harmonisch verloop van de verschillende orgaanfuncties. Bij vrijwel alle gezondheidsklachten, ziektes, gedragsstoornissen en verouderingsverschijnselen spelen ze een rol.

Het zijn de hormonen die bepalen of je dik wordt rondom de middel of juist op de billen, dijen en benen. Het zijn de hormonen die bepalen op welke plaatsen het vet als eerste wordt verbrand zodra je in beweging komt. Zelfs het hongergevoel en drang om te gaan sporten staan onder hormonale regie.


Door een verkeerde leefstijl kunnen de hormonen gemakkelijk verstoord raken. Als de hormonen eenmaal uit balans zijn. ontstaan er gezondheidsproblemen, zoals bijvoorbeeld

  • Overgangsklachten
  • Acne
  • PMS
  • Trage Schildklierproblemen
  • Etc.


“Hormoontherapie werkt alleen goed bij een optimale voeding, goede training en stressbeperking. Anders is het water naar de zee dragen.”


Ik wil je graag helpen in het proces hoe je jouw hormonen kunt beïnvloeden door veranderingen aan te brengen aan je voeding, training, stressmanagement en op mentaal vlak. HORMONEN DE BAAS!!

Chronische ziekten en hun ontstaan

Vervuiling van ons (inwendige) milieu is de oorzaak van de toename van veel chronische ziekten.
Door de enorme welvaart staan we continu bloot aan luchtvervuiling, electro-smog zoals straling van mobiele telefoons, zendmasten en computers en vele giftige stoffen. In onze leefomgeving, ons voedsel en ook in huis bevinden zich ontelbare chemische stoffen, die soms enorm belastend kunnen zijn. Denk aan chemische toevoegingen in ons voedsel, o.a. door de land– en tuinbouw maar ook de toegevoegde E-nummers etc.

Responsive image
Al deze belastende stoffen stapelen zich op in ons lichaam. Je zou het lichaam kunnen vergelijken met een vat, als er teveel belastingen zijn loopt het vat uiteindelijk over. Gevolg is dat de communicatie van cellen onderling verstoord raakt. Cellen en daarmee organen kunnen niet goed meer functioneren, we worden ziek.
Er kunnen allerlei symptomen ontstaan, vaak op iemands zwakke plek. Dit kan variëren van oververmoeidheid tot allergische reacties, van maag tot darmproblemen tot autoimuunziekten.

De rol van voeding

In het begin van de 20e eeuw werden steeds meer gebreksziekten ontdekt die genezen konden worden door het toedienen van één vitamine. Een voorbeeld is scheurbuik dat te voorkomen en te genezen bleek met vitamine C. Dat voeding meer invloed heeft dan alleen het voorkomen van de typische gebreksziekten wordt steeds duidelijker vanaf ongeveer 1960.
Sindsdien blijkt uit een groeiend aantal wetenschappelijke onderzoeken dat er wel degelijk een niet te verwaarlozen relatie bestaat tussen voeding en ziekten. Zo is inmiddels duidelijk dat slechte voedingsgewoonten een rol spelen bij het ontstaan van bijvoorbeeld kanker, hart- en vaat ziekten en ouderdomsdiabetes.
Een goede gezondheid begint natuurlijk met een gezonde voeding maar wat is goede voeding precies?
Een eenzijdig dieet van verder gezonde voedingsmiddelen kan zeker voor ernstige tekorten zorgen en daarnaast is lang niet altijd duidelijk wat toevoegingen in ons voedsel voor het lichaam betekenen.

Paleodieet of oerdieet

Een goede voeding moet voorzien in de dagelijkse behoefte aan bouwstoffen en mag het lichaam niet vergiftigen. Dit lijkt een simpele opgave maar blijkt in de praktijk moeilijk te realiseren. Wat er in onze voeding zit, kunnen wij van buitenaf niet zien en daarnaast is ook niet elk voedingsmiddel voor iedereen even gezond.
Buiten de wetenschap dat niet elk voedingsmiddel voor een ieder even gezond is, zijn er aan ons voedsel synthetische stoffen toegevoegd die voor het lichaam vreemd zijn en een extra belasting kunnen vormen. Om deze stoffen onschadelijk te maken worden andere waardevolle stoffen aan het lichaam onttrokken wat ten koste gaat van de lichaamsbalans. Kunnen we deze stoffen niet uitscheiden,  dan worden ze geïsoleerd en opgeslagen (gestapeld) in onze weefsels, dit veroorzaakt weer een vervuiling van die weefsels.
Ons lichaam is perfect in staat om tekorten en de gevolgen van vervuiling te compenseren…. maar tot een bepaalde grens; op een bepaald moment is ‘de emmer vol!!!!  De gevolgen van een jarenlange ondervoeding worden vaak pas veel later zichtbaar.

Vrije radicalen

Vrije radicalen zijn stoffen die van nature in ons lichaam voorkomen. Een veelvoud van deze stoffen heeft echter een negatief effect op ons lichaam omdat ze zeer ‘reactief’ zijn: zij kunnen zich gemakkelijk binden aan andere stoffen en op die manier tot vervuiling van onze weefsel leiden. Vrije radicalen worden door een gezond lichaam onschadelijk gemaakt en afgevoerd, maar door de toevoegingen in ons voedsel,  het gebruik van antbiotica, door kunstmest en door milieuvervuiling is het aantal vrije radicalen wat we binnenkrijgen enorm gestegen. Ook stress heeft  een  grote invloed op de werking van vrije radicalen. Bijvoorbeeld wordt een stof als vitamine C  onder invloed van stress meer door het lichaam verbruikt als in normale situaties.

Zuur / basebalans

Naast vrije-radicaalschade is ons voedingspatroon (veel suikers, koffie, weinig groenten) dusdanig, dat dit leidt tot verzuring van onze weefsels.
De pH of zuurgraad is belangrijk voor de levensvatbaarheid van het lichaam. Deze pH moet stabiel zijn omdat anders veel enzymen in de cellen niet hun optimale werking hebben en er allerlei stofwisselingssystemen ontregeld raken.
De zuurbalans kan verstoord raken door diverse oorzaken zoals een verkeerd voedingspatroon of medicijngebruik. Een verstoorde balans heeft tot gevolg dat bacteriën en virussen de lichaamscellen gemakkelijk kunnen infecteren.
In het menselijk lichaam worden er ook dagelijks cellen aangemaakt, die min of meer ontsporen in hun functioneren. Deze cellen worden door een goed werkend immuniteitssysteem meteen weer onschadelijk gemaakt. Van ontspoorde cellen is bekend dat deze kunnen gedijen in een zuur en zuurstofarm millieu. In een lichaam met een goede zuur-base balans en een goede immuniteit zullen ontspoorde cellen weinig kans maken, net zomin als veel virussen en bacteriën.
Verzuring van het lichaam zorgt voor vele gezondheidsklachten, een goede zuur/basebalans is dus essentieel voor een goede gezondheid.
Veel gezondheidsklachten kunnen verbeteren door specifieke voeding of vitamines, mineralen en plantenextracten te gebruiken.

“Geen enkele ziekte die door dieet kan worden genezen, dient met andere middelen te worden behandeld”(Maimonides, wetenschapper  1135-1204)

De sojamythe

  • Is het nu wel of niet gezond?
  • Welke sojaproduct is goed?
  • Helpt het echt tegen opvliegers, nachtzweten andere overgangsklachten?
  • Is het een goede vervanging voor zuivel?
  • Hoe zit het met soja voor babies?
  • Hoe zit het met soja en oestrogenen?
Vaak wordt als argument aangevoerd dat in Azië al duizenden jaren soja wordt gegeten ter illustratie van de gezondmakende werking van de sojaboon. Dit is een halve waarheid. Gefermenteerde (bewerkte)  soja wordt inderdaad al duizenden jaren genuttigd in Azië. Producten van de rauwe sojaboon als tofu, sojamelk, sojalecithine en sojaolie zijn slechts 200 tot 300 jaar oud.

Fermentatie

Fermentatie betekent dat bepaalde stoffen worden omgezet in andere stoffen door bv .een gistingsproces. Tijdens het fermentatieproces van soja wordt het schadelijke fytinezuur geneutraliseerd. Dit gebeurt doorgaans door het laten weken van de soja en dit vervolgens weer te bewerken. Gefermenteerde soja is gezond omdat het juist helpt om de darmflora van je dikke darm gezond te houden. Daarbij komt dat de fyto-oestrogenen uit soja hoe dan ook pas werkzaam zijn in gefermenteerde vorm. Dus de voordelen van soja zitten NIET in de ongefermenteerde soja-producten die wij doorgaans gebruiken. Zo is ‘lecithine’ niets meer en niets minder dan een afvalproduct van het winnen van sojaolie. Dit wordt verkocht als gezondheidsproduct!!

Hoe werkt het?

Soja behoort tot de familie van de peulvruchten. Alle peulvruchten en volkoren granen zoals rijst, gerst, haver, tarwe en rogge bevatten fytinezuur. Fytinezuur kan bij consumptie van grote hoeveelheden de inname van essentiële mineralen zoals calcium, magnesium, koper, ijzer en zink in het spijsverteringsstelsel blokkeren. Bij kinderen en menstruerende vrouwen kan fytinezuur een belangrijk negatief effect hebben, omdat vrouwen en kinderen ijzer nodig hebben. Door het eten van sojaproducten neemt de behoefte aan B12 (ijzer) en vitamine D toe!! Soja voert jodium af, een stof die we nodig hebben om onze schildklier aan de gang te houden. Bovendien bevat Soja  fytro-oestrogenen,  welke de werking nabootsen van oestrogenen in ons lichaam, wat de kans op borstkanker bij volwassen vrouwen vergroot. Ook hebben fyto-oestrogenen een sterke invloed op de schildklier waardoor zij een overmatig werkende schildklier en schildklierkanker kunnen veroorzaken. Zowel oestrogenen als fyto-oestrogenen passen op de bijbehorende receptoren, de sleutelgaatjes zeg maar, van je lichaamscellen waardoor deze hun werk gaan doen. Wat fyto-oestrogenen zo interessant maakt is dat ze adaptogeen zijn. Dit betekent dat ze altijd regulerend werken. Als je oestrogeenniveau’s te laag zijn hebben ze een oestrogeeneffect; prima. Zijn deze te hoog dan blokkeren ze juist de oestrogeenreceptoren waardoor je lichaamseigen oestrogenen geen toegang meer hebben. Ook dat is prima want de werking van fyto-oestrogenen is milder dan die van je eigen oestrogenen. Fyto-oestrogenen zorgen dus voor een balans in je hormoonhuishouding.
Ongefermenteerde soja is het meest problematisch voor zuigelingen, omdat zuigelingen die uitsluitend zuigelingenmelk op basis van soja krijgen per dag naar schatting dezelfde hoeveelheid oestrogeen binnen krijgen als in vijf anticonceptiepillen zit.
Het laatste nadeel van soja in Nederland is dat het, naast dat het doorgaans genetisch gemodificeerd is, veel te veel bewerkt is. Er zijn allerlei andere stoffen aan toe zijn gevoegd waardoor de goede onderdelen (isoflavonen) er grotendeels uit zijn gehaald. Eigenlijk kun je niet meer over soja spreken als je kijkt naar sojadranken  of sojadesserts. Het zijn meer chemische suiker-  en smaakstofpuddinkjes dan soja producten.

Samenvatting

  • Vermijd ongefermenteerde producten van de rauwe sojaboon zoals tofu, sojamelk, sojaolie en lecithine. Dit zijn mineralenblokkers!
  • Eet uitsluitend gefermenteerde sojaproducten als ketjap, miso en tempeh. Met name de Japanse keuken biedt op dit gebied veel uitkomst. Het schadelijke fytinezuur alsmede de suikers in het zetmeel zijn als gevolg van de natuurlijke fermentatie ‘voorverteerd’..(let echter op andere schadelijke ingrediënten als suiker, smaakversterker, conserveermiddel en kleurstof)
  • Daarnaast helpt gefermenteerde soja bij het hergroeperen van de ‘vriendelijke’ bacteriën in de dikke darm die de ‘onvriendelijke’ bacteriën neutraliseren en zorgt het voor een betere algemene opname van voedsel en voedingsstoffen.
  • Fyto-oestrogenen zorgen dus voor een balans in je hormoonhuishouding.


Het geheim van een goede gezondheid
“Alle ziekten beginnen in de darmen”
(zei Hippocrates, de vader van de moderne geneeskunde, al honderden jaren voor Christus.)

En hoezeer hij gelijk heeft, beginnen we in deze tijd nog maar net te begrijpen.

Gezonde voeding en een optimaal werkende spijsvertering zijn onlosmakelijk verbonden aan een goede gezondheid. ‘We zijn wat we eten’, is dan ook een bekende uitspraak. Je darm speelt een centrale rol in het lichaam, behalve de vertering vindt hier ook een deel van de ontgifting plaats. Een structureel slecht verteringsproces kan elders in het lichaam leiden tot allerlei (vage) klachten.

Kortom: de darmen zijn belangrijk voor ons algemeen welbevinden. Het is ons grootste contactorgaan met de buitenwereld (via voeding, vloeistoffen maar ook door virussen en bacteriën). Onze darmen zijn continu bezig met het geven van een gepaste reactie op alles wat binnenkomt. Ongeveer 80% van ons immuunsysteem wordt aangestuurd door de darmen.

Oorzaken van darmklachten kunnen o.a. zijn:
medicijn gebruik (bv. antibiotica en maagzuurremmers), slechte voedingsgewoontes, verstoringen in de spijsvertering (lever, gal, alvleesklier), stress, gifstoffen, voedselvergiftiging etc.

Darmklachten kunnen zijn:
obstipatie, diarree, winderigheid, spastische darm, darmontstekingen zoals de ziekte van Crohn, Colitis Ulcerosa en Diverticulitis.

Verdere klachten die kunnen ontstaan door niet goed functioneren van de darm:
acne, eczeem, allergieen, voedingsintoleranties, hooikoorts, vieze adem, hoofdpijn/migraine, brandend maagzuur, candida, chronische vermoeidheid, burn out, chronische verkoudheid, slaapproblemen, verminderde weerstand, artrose, reuma, fibromyalgie, gewrichtspijn, oorontsteking, schildklierproblemen, depressie etc…

Een gezonde darm is beter in staat voeding op te nemen. Mensen met een gezonde darm hebben een goede weerstand, niet alleen fysiek, maar ook mentaal zijn zij vaak sterker. Door een optimale darmgezondheid behaal je winst op je algehele gezondheid, je energieniveau en verdwijnen (ongemakkelijke) klachten waar je vaak al jaren last van hebt.

Bij de aanpak van de klachten zal ik altijd kijken naar de algehele leefstijl. Denk hierbij o.a. aan je voedingspatroon, je spijsvertering, stressfactoren en beweging.

Mijn orthomoleculair advies zal zich daarom altijd richten op voedingsadvies (inclusief supplementenadvies zoals bv vitaminen/mineralen/kruiden), maar ook beweging en stressregulatie kunnen een onderdeel zijn.

Met behulp van mijn persoonlijk advies, kun je de ontwikkeling van een gezonde darm sturen en daarmee invloed op je gezondheid uitoefenen.

“Laat uw voeding uw medicijn zijn” (Hippokrates)


Slogan: “Melk is goed voor elk”

De meeste nederlanders zijn met deze slogan groot geworden. In de praktijk testen melk en andere zuivelproducten nogal eens slecht uit. Veel mensen schrikken daarvan, want krijgen ze dan nog wel voldoende kalk binnen voor sterke botten bijvoorbeeld?

Is zuivelgebruik oorzaak van vele klachten?

Zuivelproducten en met name melk en kaas, hebben een prikkelende uitwerking op de bovenste slijmvliezen bij  mensen die daar (erfelijk) gevoelig voor zijn. Het slijmvlies zwelt daardoor op en wordt gevoeliger voor infecties met bacteriën, die in ons lichaam chronische verkoudheid, astma, hooikoorts, bijholteontstekingen, oorontstekingen (met name bij kinderen door nauwere gehoorgang) en bronchitis kunnen veroorzaken.
Er zijn ook sterke aanwijzingen dat overgevoeligheid voor zuivel een rol kan spelen bij allerlei ziekten met ontstekingsbeelden, zoals allergieën, astma en bronchitis, maar ook reuma, e.a.

Hormonale klachten

Hormonale klachten als PMS (premenstrueel syndroom) en PPD (postpartumdepressie) kunnen ook veroorzaakt worden doordat zuivel veel dierlijke vetten bevat, die de aanmaak van en de wisselwerking tussen hormonen negatief beïnvloeden. Ook hierbij zijn de boosdoeners vaak melk en kaas en minder vaak de zure melkproducten. Verstoring van de darmflora doordat lactose niet goed wordt verdragen, kan de hormoonhuishouding ook uit balans brengen.
De hoeveelheid dierlijke vetten kan ook overgewicht veroorzaken, dat zit vermoedelijk ingewikkelder in elkaar dan het lijkt. Dit gebeurt vermoedelijk vooral als er ook veel koolhydraten worden gegeten.

Zuivel en botontkalking

De Harvard Medical School in Amerika heeft twaalf jaar lang de melkconsumptie van 121.000 verpleegsters tussen de 39 en 54  jaar bijgehouden. Vrouwen die per dag twee of meer glazen melk dronken, liepen 45% meer kans op een gebroken heup in vergelijking met vrouwen die een glas of minder per dag dronken. In Nederland is iedereen opgevoed met de slogan “melk moet”. Toch is Nederland met zijn hoge zuivelconsumptie een van de landen met de hoogste cijfers van klachten als gevolg van botontkalking (osteoporose).

Hoe kan dat?

De calcium in melk is verbonden met eiwitten, zoals caseïne. Dit maakt dat de calcium moeilijk kan worden opgenomen door de mens. (de koe haalt zijn calcium ook uit gras en graan). De hoeveelheid eiwitten in melk kan zelfs leiden tot calciumverlies via de nieren. Volgens de orthomoleculaire opvattingen wordt kalk pas goed in de botten opgenomen als in het bloed een goede verhouding  is tussen calcium en magnesium, nl 2:1. In zuivel is deze verhouding 4:1. Er zit dus relatief weinig magnesium in zuivel, waardoor mogelijk zelfs magnesium aan de botten onttrokken wordt bij zuivelgebruik en de botten dus zwakker worden. Het bloed wil namelijk die optimale verhouding tussen calcium en magnesium nastreven, omdat allerlei lichaamsprocessen daarbij goed functioneren. Daarbij is magnesium een mineraal, waaraan mensen relatief snel een tekort hebben, onder andere door de moderne landbouwmethoden. Melk met extra toegevoegde calcium verstoort de balans tussen calcium en magnesium alleen nog maar meer!!!!
Volgens velen  worden dit soort producten vooral op de markt gebracht omdat botontkalking – terecht- steeds meer aandacht krijgt in de media. Het zal commercieel interessant om zo’n product te maken, maar het is niet raadzaam deze producten ook te kopen!!!
Het melkvet (boter), de eiwitfractie wei en lactoferrine (colostrum) zijn wel goede bestanddelen.

Alternatieven voor melk

In veel recepten wordt gebruik gemaakt van melk, bv voor het maken van sausjes. Ook is het wel eens lekker om zo te drinken. In de natuurvoedingswinkel is rijstmelk(Ricemilk) of havermelk (Oatmilk) verkrijgbaar. Ook amandelmelk is een goed alternatief, maar mensen met allergieën moeten nagaan of ze dat verdragen. Zure melkproducten, geitenmelk en geitenkaas worden beter verteerd en zijn minder prikkelend voor de slijmvliezen. Maar ook voor deze producten kun je allergisch zijn en ze kunnen de darmflora verstoren doordat ze lactose bevatten.

“Melk moet”, waarom?

Waarom wordt ons dan zo vaak verteld dat melk goed is voor ons? Rond 1930 was er in Nederland een economische zeer moeilijke tijd, vooral op het platteland. Men had weinig geld om eten te kopen en tegelijkertijd was er een melkoverschot. In 1934 werd het Zuivelbureau opgericht om mensen te stimuleren meer melk te drinken. In die tijd waren kinderen die melk dronken steviger en langer dan kinderen die dat niet dronken; arme kinderen aten schrale voeding. Rond 1950 toen het economisch beter ging, was er geen verschil meer in lengte en stevigheid tussen kinderen die wel of geen melk dronken.


Voeding uit de natuur
HERFST

Bij de herfst hoort pompoen, maar prei, witte kool en rode bieten zijn ook typische herfstgroenten. In deze tijd van het jaar zijn deze groenten niet alleen extra lekker, ze zijn ook nog eens goed voor je weerstand. Dit zijn de vijf lekkerste herfstgroenten die je nu – vers van het land – in de winkel kunt vinden.

Witte kool

  • Recepttip: Witte kool is extra lekker met kummel, ook wel wilde komijn. Er zijn veel verschillende soorten kool. Een echte winter- en herfstgroente is witte kool. Van deze kool wordt ook zuurkool gemaakt. Witte kool bevat weinig calorieën en veel vitamine C.

Winterpostelein

  • Winterpostelein is wat minder bekend en niet altijd in de winkel te verkrijgen. Toch verdient deze groente meer aandacht, want winterpostelein zit vol ijzer en calcium.
  • Recepttip: posteleinblaadjes zijn lekker voor in een stamppot. Benodigdheden? Zoete aardappelen, ham, prei, ui en wat bleekselderij.

Prei

  • De allerlekkerste prei koop je in de herfst- en wintermaanden. Prei is familie van de ui en bevat veel vezels en voedingsstoffen, vooral het donkergroene gedeelte. Last van je darmen? Dan is prei eten een goede manier om diarree tegen te gaan.
  • Recepttip: door de sterke smaak van prei, kun je deze groente heel goed gebruiken als basis voor soepgroente of bouillon.

Rode biet

  • Rode bieten bevatten veel vitamine A en C. Ook zitten er veel mineralen in rode bieten, zoals ijzer, kalium en magnesium. Bovendien zijn rode bieten rijk aan nitraat, wat weer omgezet wordt in stikstofmonoxide. Dit verlaagt de bloeddruk en gaat bloedstollingen tegen. Wacht alleen niet te lang met het bereiden van nitraatrijke groenten, want na twee dagen neemt het nitrietgehalte toe. Nitriet is dan weer minder goed voor je gezondheid.
  • Recepttip: bietjes kun je heel gemakkelijk combineren met geitenkaas (een enkele keer), pijnboompitten, noten, wortels of appels. Zo heb je binnen enkele minuten een gezonde salade klaar staan.

Pompoen

  • De laatste herfstgroente, maar zeker niet de minste: de pompoen. In pompoen zit betacaroteen, een vorm van vitamine A. Vitamine A is goed voor je ogen en huid.
  • Recepttip: pompoenpitten zitten boordevol gezonde voedingsstoffen, zoals vitamine E.  Eet pompoenpitten als snack of stop ze in je salade.

WINTER

De heerlijkste wintergroenten. In deze tijd kunnen we heerlijk smullen van alle wintergroenten. Zorg dat je aan al je vitamines komt en haal inspiratie op uit deze heerlijke groenten met bijpassende recepten!

Savooikool

De savooikool is een van de oudste koolsoorten en komt oorspronkelijk uit het Middellandse Zeegebied. Er bestaan drie verschillende types van de savooikool, namelijk;

  • Het spitse type, doorgaans (groene) spitskool genoemd. Ook bij witte kool komt een spitse variant voor.
  • Groene savooiekool
  • Gele savooiekool
Savooiekool is ook nog eens harstikke gezond. Deze koolsoort heeft namelijk een hoog vitamine C-gehalte en thiocynaat dat een antibiotische werking heeft.

Schorseneren

Een groente die inmiddels weer aan een comeback is begonnen, maar lange tijd tot de ‘vergeten groenten’ behoorde; schorseneren. De groente zit boordevol ijzer, vezels, fosfor, calcium, magnesium en kalium

Spruiten

Spruitjes zijn ongelooflijk gezond en ideaal voor vullende wintergerechten. In deze kleine groene bolletjes zitten namelijk enorm veel minerale, vezels en vitamine C. Nog meer goed nieuws: spruitjes bevatten slechts 38 calorieën per 100 gram.

Uien

Uien zijn gezond voor het lichaam. Ze zijn goed voor het hart en er zitten veel vitaminen en mineralen in. Ze voorkomen broze botten, zijn goed voor het bindweefsel en gaan ontstekingsreuma tegen. Er zitten antioxidanten in en ze helpen tegen bacterie-infecties. Een ideale groente om je immuunsysteem op peil te houden!